“การใช้สัญญาอนุญาต” เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่อยากเขียนลง blog มานานแล้วเหมือนกัน อย่างแรกก็คือความอยากส่วนตัวล้วนๆ ที่อยากศึกษาว่าแต่ล่ะอย่างที่เคยได้ยินมามันมีอะไรบ้าง เท่าที่รู้ มีเยอะมาก ไม่ว่าจะเป็น Creative Commons, GPL, Apache หรือ MIT แต่จุดประสงค์โดยรวมของสัญญาอนุญาตแต่ละชนิดก็คือต้องการให้เกิดการเผยแพร่และต่อยอดงานผลงานที่มีคนได้ตั้งต้นเอาไว้แล้ว ที่ต่างออกไปก็คือสัญญาอนุญาตแต่ละชนิดก็มีข้อกำหนดเล็กๆ น้อยๆ ต่างกันออกไป ขึ้นอยู่กับคนที่นำมาใช้ว่าต้องการให้ผลงานของตัวเองมีลักษณะการเผยแพร่แบบใด ส่วนปัญหาที่ผมเจอก็คือผมก็ไม่ได้ใช้ซะทุกอย่าง เลยไม่ได้มีเวลามาศึกษาสัญญาอนุญาตพวกนี้ อย่างที่ 2 คือ อยากให้เป็นจุดเริ่มต้นของคนที่จะเข้ามาศึกษาและใช้งานสัญญาอนุญาตที่คิดว่าเหมาะกับผลงานของตัวเองมากที่สุด และอย่างสุดท้ายที่ค่อนข้างสำคัญก็คืออยากให้ผู้ใช้งานเคารพ และตระหนักถึงความพยายามของผู้สร้างสรรค์ชิ้นงานเหล่านั้น เพราะเมื่อผลงานนั้นจะอนุญาตให้เราเอาไปใช้ได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย แต่ก่อนที่ผลงานเหล่านั้นจะออกมาให้ใช้งานกันได้ ผู้สร้างสรรค์ย่อมต้องเวลาและความพยายามในการสร้างชิ้นงานเหล่านั้นเป็นอย่างมากแน่นอน ดังนั้นก่อนที่จะบอกว่าผลงานนั้นไม่ดี หรือไม่ครอบคลุมการใช้งาน ก็อยากให้ลองใช้งานมันให้จริงจังก่อน ยกตัวอย่างเช่น OpenOffice.org (OO.o) ซึ่งถ้าการใช้งานระดับผมแค่พิมพ์เอกสารนิดหน่อย ยังไม่เคยใช้งานคุณสมบัติหนักๆ บ่อยครั้งเท่าไหร่นัก แต่เท่าที่ใช้งานมา OO.o ก็สามารถใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพไม่แพ้ MS Office หรือ iWork เลยทีเดียว แต่ถ้าจะให้งานออกมาเหมือนทั้ง 2 โปรแกรมผมว่าไม่ควรหวังครับ
สำหรับผม ถ้าให้พูดเกี่ยวกับผลงานที่นำมาแจกจ่ายให้ใช้กันแบบเสรีแล้ว เรื่องที่เห็นจะพูดได้เต็มปากเต็มคำอย่างหนึ่งก็คือ เรื่องการใช้งานบรรดา Freeware ทั้งหลาย ที่การใช้งานในครั้งแรกย่อมต้องเปิดใจพร้อมเรียนรู้การใช้งานบ้าง เนื่องจากว่าแนวคิดในการพัฒนา หรือการออกแบบซอฟท์แวร์ หรือแม้กระทั้งผลงานอื่นๆ ย่อมต่างกันออกไป ถึงแม้ผลลัพธ์ที่ได้ก็คือผลลัพธ์เดียวกัน อย่าคิดแค่ว่า UI ไม่เหมือนกัน หรือว่างานที่ออกมาไม่เหมือนกัน แล้วใช้ยาก ไม่น่าใช้ เพราะการใช้งาน Freeware ใดๆ อย่างแรกที่ต้องการคือให้ผู้ใช้เปิดใจให้กว้างที่จะเรียนรู้สิ่งใหม่ อย่าปิดกั้นตัวเองกับกรอบเดิมๆ ที่เคยทำอยู่ทุกวัน
ส่วนที่จะเขียนคงเป็นส่วน สัญญาอนุญาตที่ใช้กันบ่อยๆ เช่นที่ยกตัวอย่างในข้างต้นครับ
ข้อมูลเพิ่มเติม
– สัญญาอนุญาตสำหรับโอเพ่นซอร์ส – http://www.opensource.org/licenses/alphabetical